Papadah Dayak Halong
Papadah Dayak Halong adalah kalimat handap nang manggambarakan wan jadi tatanan nilai-nilai kahidupan di suku Dayak Halong. Nilai-nilai baik nang ada di dalamnya kada sabatas maatur kalakuan saurang atawa buhan masarakat, tamasuk jua hubungan awan alam lingkungan, wan hubungannya lawan Tuhan.[1]
Hubungan wan Diri Saurang
[babak | babak asal-mulanya]1. Tasusuran basumbi kuing
[babak | babak asal-mulanya]Arti: handaknya sadar kasalahan saurang sabalum manyalah akan urang lain.
2. Kibit lunek saorang, wa’u ngibit ulun
[babak | babak asal-mulanya]Arti: lamun kita marasa sakit atas palakuan nang kada baik gasan kita, maka kaitu jua nang urang lain rasa akan.
3. Ha kapit hapau mae’ang
[babak | babak asal-mulanya]Arti: mamburuk akan urang lain tu nyaman haja, bila inya surang sudah dalam kaadaan himung.
4. Laka sampuraka
[babak | babak asal-mulanya]Arti: sudahnya miskin, malarat, cacat, baisi tabiat nang kada baik pulang.
Hubungan wan Sasama Manusia
[babak | babak asal-mulanya]1. Bila ipander ihanga badaholo
[babak | babak asal-mulanya]Arti: jangan mambarang mangaluarakan sambatan nang bisa jadi manyinggung parasaan urang lain.
2. Salajur manyalajur
[babak | babak asal-mulanya]Arti: manggawi dua atau tiga gawian salajuran.
3. Mararumba ta’ii
[babak | babak asal-mulanya]Arti: umpat-umpatan haja, atawa kada baisi pandirian.
4. Sambut saluangan
[babak | babak asal-mulanya]Arti: katuju manyahut pandiran urang, padahal urang balum tuntung bapandir.
Hubungan wan Tuhan
[babak | babak asal-mulanya]1. Matei rampasan
[babak | babak asal-mulanya]Arti: urang nang maninggal wayah anum lantaran diguna-guna.
2. Pujud sumala
[babak | babak asal-mulanya]Arti: urang nang manggawi nang kada-kada di luar nikah atawa jina.
Jujuhutan
[babak | babak asal-mulanya]- ↑ "One moment, please..." kelasa.kemdikbud.go.id (dalam bahasa Inggris). Diakses tanggal 2026-01-06.